Theorie Digitale Formaten
Inhoud |
Vocab
- Datacompressie : Datacompressie is het representeren van digitale gegevens met minder bits dan de oorspronkelijke representatie.
- Decompressie : Uitpakken van gecomprimeerde bestanden tot het originele formaat of grootte.
- Lossless: Verliesvrij compressie en decompressie
- Lossy : Met verlies van gegevens (dus scherpte) comprimeren en decomprimeren.
- Native File Format : bestandsformaat van het programma zelf, bijv PSD voor Photoshop.
- Resolutie: aantal punten per cm, gemeten in DPI.
- DPI : Dots per Inch (Inch = 2,52 cm)
- Bitrate : Aantal bits per seconde van een audio of video.
- Bit : eenheid van informatie - 1 vakje om iets in te stoppen: in 1 bit past een 0 of 1.
- Codec : multimedia compressie formaat.
- Bron: about.com
Storage
- 1 Byte (1B) = 8 bit
- 1 kB = 1 000 B
- 1 MB (zeg: meg) = 1 000 kB = 1 000 000 B
- 1 GB (zeg: gieg) = 1 000 MB
- 1 TB = 1 000 GB
- kilobyte per seconde: 1 kB/s = 1000 B/s
- megabyte per seconde: 1 MB/s = 1000 kB/s = 1.000.000 B/s
- Onder kB/s (met hoofdletter B) wordt kilobyte per seconde verstaan.
Vuistregels
- Een minuut MP3 op 128 kbps (kilo-bit-per-seconde) kost 1 MB.
- Een audio-cd van 60 minuten komt overeen met 700 MB
- Een iPod Touch is beschikbaar met een capaciteit van 8 Gb,32 Gb of 64 Gb (dec 2009)
- Een leeg word document is ongeveer 20 tot 30 kB.
Berekenen Diskruimte
Stel je gaat MP3's op je iPod kopiëren. Je iPod is 8Gb. De MP3's zijn op 128 kbit/sec ge-encodeerd. Hoeveel uur muziek kun je erop zetten?
- Vuistregel: 1 Mb = 1 minuut MP3
- 1 Gb = 1000 minuten
- 8 Gb = 8000 minuten
- 8000 / 60 = 133 uur
Grafisch
Printen en resoluties
Als je wilt printen, heb je te maken met DPI: Dots per inch. Aantal stippen per 2,5 cm. Hoe hoger de DPI, hoe mooier de print zal worden. De volgende DPI's zijn redelijk standaard
- Beeldscherm: 72 DPI
- Krant: 150 DPI
- Normale Print (Drukwerk): 300 DPI
- Kwaliteits Print : 600 DPI
- Top Print: 1200 DPI en hoger
Als je een foto van internet haalt is deze meestal 72 DPI. Op normale kwaliteit moet je naar 300 DPI. Dus is je foto 4x (300/72) zo onscherp. Beter gezegd: als de foto eerst 10x10 cm was, kun je deze op 300 DPI nog maar 2,5 cm groot maken.
Native File Formats
Deze horen bij een specifiek programma. Lossless, met behoud van layers, selections, channels, etc
- PSD : Adobe Photoshop
- AI : Adobe Illustrator
- INDD : Indesign
Standard File Formats
Deze zijn universeel toepasbaar en worden dus veel gebruikt op bijv internet. Ze werken in de RGB kleurruimte. Al deze formaten (behalve SVG) zijn pixel formaten
- JPG . Lossy. Geschikt voor foto's
- PNG. Lossless. Altijd geschikt behalve voor foto's - weinig compressie.
- GIF. Lossy. De voorloper van PNG.
- BMP. Niet compressed. Typisch windows, niet voor internet geschikt.
Vector formaat:
- SVG. Vector Graphics. Lossless en klein tegelijk.
Kleur ruimtes
Grafische bestanden kunnen op verschillende manieren hun kleuren vastleggen. Dit noemen we de kleur-ruimte. In Photoshop : Menu -> Afbeelding -> Modus ->... Dit zijn de belangrijkste kleur ruimtes.
- RGB Color Space. Red-Green-Blue. Standaard op Web.
- CMYK Color Space. Cyaan - Magenta - Yellow - Black. Standaard voor Print.
- Grijswaarden. Hierin wordt alleen de verdeling zwart-wit aangegeven.
Audio
Standard File Formats
- WAV. Niet compressed
- MP3. Lossy. Bitrates meestal tussen 64 en 320 kb/s.
- OGG. Lossy. BBeter dan MP3 op dezelfde bitrate, vooral op lage bitrate.
- FLAC. Lossless, compressed
- AAC. Lossy. Standaard van iTunes en iPod. Beter dan MP3 op dezelfde bitrate.
Compressie
Met compressie worden bestanden samengevoegd tot 1 groot bestand, waarbij de mate van compressie naar keuze kan worden geregeld
- Zip : bekendste compressie formaat.
- Rar : wordt gebruikt om hele grote bestanden (dvd's) te splitsen t.b.v. downloading
- tar.gz : unix tape archief, gezipt.
- 7z : Eigen formaat van het vrije programma 7zip.
Office
Microsoft Office. Marktleider.
- Word 2007/8 : docx
- Word 97 / 2003 : doc
- Excel 2007/8 : xlsx
- Excel 97/2003: xls
- Powerpoint 2007/8: pptx
- Powerpoint 97/2003: ppt
Openoffice.org is het gratis/ vrije alternatief voor Microsoft Office.
- OpenOffice.org Writer: odt
- OpenOffice.org Calc: ods
- OpenOffice.org Impress : odp.
De volgende bestanden zijn uitwisselbaar (Voor Office 2003 heb je een gratis plugin nodig)
- doc-docx - odt
- xlsx - xls - ods
- pptx - ppt - odp
Binaries
Hoewel vrijwel alle bovengenoemde bestanden binair zijn, noemen we de uitvoerbare of executable bestanden vaak binaries.
- Windows : .exe.
- Apple OSX: .dmg
